Wielkie odkrycia geograficzne-odkrywcy - Wielkie odkrycia geograficzne - Wielkie odkrycia geograficzne - Wielkie odkrycia geograficzne Liczba wyników dla Droga do Indii. Krzysztof Kolumb był odkrywcą i podróżnikiem, który urodził się w roku 1451 w Genui. Dowodził on między innymi na statku Santa Maria i Pinta. To właśnie płynąc pierwszym z nich dokonał przełomowego odkrycia. Kolumb był przekonany, że istnieje morska droga prowadząca do Indii i był zdeterminowany, żeby ją Materiały dla nauczyciela (16) Wielkie odkrycia geograficzne 1.1. Wielkie odkrycia geograficzne - karta pracy 122 kB Karty pracy. Zaloguj się, by mieć dostęp Około 1500- 2500 osób na 15-17 statkach wyruszyło 25 września 1493. Tym razem Kolumb wybrał bardziej południową trasę i ląd osiągnął w okolicy Małych Antyli. Odkrył kolejno wyspy Dominikę, Marie-Galante, Gwadelupę, Antiguę i Portoryko. W dalszej podróży Kolumb popłynął wzdłuż południowych wybrzeży Kuby i odkrył Jamajkę. Wielkie odkrycia geograficzne - VISUAL System, w empik.com: 41,00 zł. Przeczytaj recenzję Wielkie odkrycia geograficzne. Zamów towar z dostawą do domu! Wielkie odkrycia geograficzne na przełomie XV i XVI w. Otworzyły nowy okres historii. Odkrycia nowych nie znanych lądów, dotarcie do bogatych krajów Wschodu i Zachodu zapoczątkowały epokę wielkiej, a zarazem drapieżnej expansji kolonialnej Europejczyków, początkowo głównie Portugalczyków i Hiszpanów, później zaś Holendrów suhevN. Krzysztof Kolumb urodził się we włoskiej Genui w 1451 r. Jego ojcem był tkacz, a jednocześnie kupiec Dominico Colombo. Miał dwóch braci Bartłomieja i Diega. Przyszły odkrywca ameryki uwielbiał czytać, a ze znalezionych w książkach notatek można uznać, że ulubionymi postaciami byli Marco Polo i Juliusz Cezar. Z morzem związał się już jako nastolatek, a w wieku 14 lat zaciągnął się na statek jako chłopiec okrętowy. Od czasów Fenicjan żeglarze niechętnie opowiadali o celach wypraw - o tym gdzie bywali i jakimi szlakami płynęli. Wyprawy finansowane były głównie przez głowy państw i to oni mieli prawo do otrzymywania pełnych sprawozdań kapitańskich w pierwszej kolejności. Historie z portowych tawern często były nieprawdziwe albo odpowiednio ubarwiane. Wiadomo iż w okresie zdobywania doświadczenia na morzu Krzysztof odwiedził takie kraje jak: Anglia, Irlandia, Islandia, Grecja, a także dotarł do zachodnich wybrzeży Afryki. Po wielu wyprawach zdecydował się osiedlić w Lizbonie. Nie bez powodu. Lizbona była latarnią na świat - miastem, z którego rozpoczynały się największe wyprawy morskie. Człowiekiem, któremu państwo portugalskie zawdzięczało ten zaszczyt był Henryk Żeglarz. Podczas pobytu w Portugalii Kolumb spotykał się z wieloma żeglarzami i uczonymi. Korzystne małżeństwo Kolumba W 1480 roku poślubił pannę pochodzenia włoskiego Filipę Perestrello de Muniz. Pochodziła z biednej rodziny ale w posagu przyniosła mężowi liczne dokumenty i mapy po swoim ojcu Barłomieju Pestrello. Człowiek ten był doświadczonym żeglarzem i zaufaną prawą ręką słynnego opisywanego już Henryka. Przyszły odkrywca Ameryki dokładnie przestudiował bogate w wiedzę żeglarską dokumenty. Po śmierci Filipy Krzysztof przenosi się do Porto Santo. To właśnie tam na przełomie ósmej i dziewiątej dekady XV wieku, włoski podróżnik, zapoczątkował projekt dotarcia do Azji drogą morską w kierunku zachodnim. Pogląd o tym że Ziemia jest kulą wygłosił Arystoteles 350 lat przed Chrystusem. Różne interpretacje biblijne dawały przekonanie o tym, że Ziemia jest płaska. Budowa w czasach Henryka Żeglarza szkoły i obserwatorium w Sagres i zebrane tam obserwcje pozwoliło twierdzić inaczej. Kolumb chciał odkryć krótszą drogę prowadzący do Orientu. Był przekonany, że droga morska na zachód jest krótsza i bardziej opłacalna, ze względu iż handel jedwabiem i przyprawami z Indiami i Chinami był wówczas bardzo istotny dla gospodarki. Szlaki handlowe prowadzące na wschód były nie dość, że długie, a po zdobyciu Konstantynopola przez Turków od 1453 roku praktycznie niedostępne dla świata zachodu. Odkrycie krótszej i łatwiejszej trasy przyniosłoby więc Kolumbowi duże zyski. Przyszły wielki odkrywca po wnikliwym przestudiowaniu map i dzieł starożytnych uznał, że droga do Indii nie jest aż tak niebezpieczna i długa jakby się mogło wydawać. Przygotowania do wyprawy Podróżnik zdecydował się na organizację wyprawy do Indii. Do wypłynięcia potrzebował statków, odpowiedniej załogi i wyposażenia. W celu pozyskania środków w 1483 roku zgłosił się ze swoim planem do portugalskiego króla Jana II. Na nieszczęście dla późniejszego odkrywcy Ameryki królewska komisja najwybitniejszych geografów i astronomów odrzuciła konspekt Kolumba wraz z jego warunkami, argumentując swoją decyzję małym prawdopodobieństwem powodzenia wyprawy. Portugalczycy bowiem mieli otwarte projekty badania wód południowych opływających Afrykę z dużymi osiągnięciami, co w zestawieniu z mętną teorią Kolumba przeważyło szalę. Włoch jednak nie dał za wygraną i był na tyle zawzięty i nieugięty, że trzy lata później w następnej kolejności swoją prośbę skierował do królowej Hiszpanii, Izabelli Katolickiej. Na decyzję musiał czekać aż do zakończenia rekonkwisty, czyli wygnania muzułmanów z Półwyspu Iberyjskiego w styczniu 1492 roku. Po tych wydarzeniach Kolumb miał więcej szczęścia i udało mu się uzyskać pomoc ze strony hiszpańskiej monarchini - po sześciu latach od pierwszej audiencji. Decyzja królowej Izabeli była umotywowana głównie aspektem ekonomicznym, ale równie ważnym argumentem przyszłego odkrywcy była przedstawiona wizja wielu tysięcy nowych dusz wiary chrześcijańskiej. Ponadto Krzysztof Kolumb miał stać się admirałem, rządcą ziem, które odkryje oraz miał otrzymać dziesięć procent zysków z wyprawy. Wymagania niemałe ale zostały zaakceptowane. Pierwsza wyprawa Krzysztofa Kolumba 3 sierpnia 1492 roku to data rozpoczęcia jednej z najważniejszych wypraw w historii ludzkości. Kolumb dowodzący 120 ludźmi na trzech statkach wyruszył, jak przypuszczał, w stronę Indii. Flagowa karaka Santa Maria oraz karawele Pinta i Nina to statki o pojemności kolejno 280, 140 i 100 ton. Oczywiście w porównaniu ze współczesnymi "pogromcami mórz" były nieporównywalnie mniejsze. Z portu Palos kapitan obrał kurs na wyspy Kanaryjskie. Na tym etapie podróży ekspedycję spotkała burza, która uszkodziła statki. 6 września, po wykonaniu wszystkich potrzebnych napraw, Kolumb wraz z załogą wyruszył dalej na zachód. Przez długi czas nie widać było lądu chociaż wodorosty na Morzu Sargassowym sugerowały, że są blisko. Jak się później okazało powierzchnia tego morza to około 6 milionów kilometrów kwadratowych. Wydłużające się kolejne dni wywoływały frustrację i strach wśród załogi, która coraz częściej domagała się powrotu do domu. W tamatych czasach szczególnie po wypłynięciu na nieznane wody żeglarze szybko tracili morale. Ryzyko buntu było na tyle duże, że prawdopodobnie Kolumb prowadził dwa dzienniki równolegle. Jeden na swój własny użytek a drugi do wglądu dla załogi-z przekłamanymi danymi. Niektórzy z marynarzy domyślali się, że dane podawane wieczorami do wiadomości kapitanów innych statków są przekłamane. Na szczęście do jako takiego buntu nie doszło. Kolumb temu kto dostrzeże ląd jako pierwszy obiecał posiadłość w Hiszpanii i wysoką nagrodę. Nie jest jednak prawdą jakoby Kolumb pierwszy dostrzegł Nowy Ląd. Wczesnym rankiem 12 października dostrzegł go majtek pokładowy z "Pinty" niejaki Rodrigo de Triana. Niestety późniejsza decyzja admirała odbiła się negatywnie na stosunku jego załogi do niego samego. Sam kłamiąc oznajmił, że ląd widział zdecydowanie wcześniej. Santa Maria, Pinta i Nina przybiły do nowo odkrytych brzegów wysp Bahama, które to wyspy Włoch objął w posiadanie Hiszpanii i zmienił jej nazwę z Guanahani na San Salvador. Napotkano tam rdzennych, czerwonoskórych mieszkańców wysp, pokojowo usposobionych i ciekawych jak dzieci widoku przybyszów i ich rynsztunku. Przyjęto ich bardzo gościnnie, oddając im swoją własność w zamian za zwykłe, mało wartościowe przedmioty. Następnym przystankiem wyprawy Kolumba była Kuba, wyspa, gdzie podróżnik odkrył tytoń i jego zastosowanie. Kolejną była wyspa Haiti, którą ochrzcił nazwą Hispaniola. To właśnie tam założył pierwszą hiszpańską osadę, w której pozostawił prawie trzecią część załogi. Miało to na celu nawiązanie bliższych relacji z mieszkańcami wyspy i zebranie cennych surowców. Po zabraniu jako dowodów surowców, przypraw, roślin, zwierząt czy szlachetnych kruszców oraz kilku rdzennych mieszkańców Krzysztof Kolumb wyruszył w drogę powrotną do Hiszpanii na jedynym statku jaki przetrwał. Powrót był tak samo trudny jak droga na zachód, bowiem burze i sztormy tylko cudem nie zniszczyły statku, który dobił do portu Palos 15 marca 1493 roku. Krzysztof Kolumb został powitany jak bohater i nagrodzony szeregiem oznaczeń. Mieszkańców odkrytych terenów nazwano zaś Indianami, gdyż ludność (oraz sam Kolumb, przede wszystkim) żyła w przeświadczeniu, że ekspedycja dotarła do brzegów Indii. Druga wyprawa Pół roku od powrotu z nowo odkrytego kontynentu do Hiszpanii Krzysztof Kolumb stanął na czele kolejnej ekspedycji - tym razem kolonialnej. Flota składająca się z 17 statków i 1500 ludzi wyruszyła na drugą wyprawę we wrześniu roku 1493. Jej celem było odkrycie nowych ziem oraz dotarcie do tych, które odkrył około rok wcześniej. Tym razem jednak zabrał ze sobą surowce, pożywienie i zwierzęta potrzebne do zagospodarowania opóźnionych w rozwoju obszarów. Innym celem misji było nawracanie niewiernych pogan, dlatego też na wyprawę zabrano szereg księży. W odróżnieniu od poprzedniej Kolumb obrał kurs bardziej na południe. Dzięki temu odkrył nowe tereny między innymi: Dominikę, Guadelupę czy Portorico. Dotarłszy na Haiti doznał ogromnego szoku, ponieważ cała załoga pozostawiona poprzednim razem została wymordowana a fort zniszczony. Okazało się, że kolonizatorzy zachłannie rościli sobie prawo do lokalnych dóbr i kobiet. Kolumb przemierzył wyspę i podjął decyzję o wybudowaniu kolejnej osady. Tym razem pozostawił w niej 56 ludzi, w tym swojego brata Diega. Następnie dotarł do wybrzeży Jamajki, spotkał się tam jednak z oporem ze strony mieszkańców wyspy. Tuż potem przybył na Kubę, którą uznał już za część Azji. Jakby wcześniejszych problemów było mało, Kolumb zachorował i był zmuszony wrócić na Haiti. Zastał tam jednak sytuację nawet gorszą niż poprzednio. Brak rezultatów w poszukiwaniu cennych kruszców, febra, niedostatek jedzenia, egzotyczne choroby i ciężka praca doprowadziły do znacznego ochłodzenia (i tak już chłodnych) relacji załogi z Kolumbem. Wysłano nawet na niego skargę do królowej Izabelli. Pogarszający się stan dowódcy i coraz większe problemy zmusiły Krzysztofa Kolumba do powrotu do Hiszpanii na dwóch pozostałych statkach i w towarzystwie małej załogi. Rządy pozostawił w rękach swoich braci - Diega i Bartolomeo. Po powrocie udało mu się odzyskać zaufanie królowej Hiszpanii i namówić króla na wyrażenie zgody na trzecią podróż. Trzecia wyprawa W trzecią podróż Krzysztof Kolumb wypływa 30 maja 1496 roku. W skład floty wchodziło sześć okrętów. Wyprawa wyruszyła z portu w Sewilli. Załoga z założenia składała się z rzemieślników i wykwalifikowanych robotników, w tym górników i płukaczy złota. Jednakże niekorzystne wieści roznoszone przez najtchórzliwszych członków drugiej wyprawy zniechęciły specjalistów do przystąpienia do wyprawy i admirał musiał zadowolić się więźniami i wykolejeńcami, którym obiecano wolność za posługę na statku. Takim też zespołem Kolumb odkrył dobrze rozwiniętą wyspę Trynidad. Następnie wyruszyli dalej na zachód i po dwóch dniach podróży dotarli do delty rzeki Orinoco i tym samym do stałego lądu Ameryki Południowej, gdzie tubylcy bardzo życzliwie powitali obcych. Kolejnym punktem podróży, już w pewien sposób stałym, była Hispaniola (Haiti). Podobnie jak ostatnim razem, sprawy nie układały się tam najlepiej. Niejaki sędzia Roldan stanął na czele buntu, który wynikł z niezadowolenia z rządów braci Włocha. Rebelianci otrzymali nawet wsparcie Indian. By stłumić bunt, Kolumb postanowił zawrzeć zgodę z Roldanem. Opłacił też Hiszpanów i pozwolił wrócić do domu tym, którzy tego chcieli. Pozostałym wyznaczył zaś ziemie. Zgodził się również wysługiwać się rdzennymi mieszkańcami, którzy zaczęli być traktowani jak niewolnicy i służba. W 1500 roku na Hispaniolę przybył Francisco Bombadilla, który miał za zadanie "uporządkować" panujące na wyspie stosunki. Wysłuchawszy uwag i skarg na panowanie braci Kolumbów, Bombadilla uwięził Krzysztofa i Diega i odesłał ich z powrotem do Hiszpanii. Gdy królowa Izabella dowiedziała się o incydencie odwołała Bombadillę i natychmiast uwolniła odkrywcę Ameryki. Pozbawiła go jednak wszystkich przywilejów i godności, na Hispaniolę wysłała zaś innego gubernatora. Czwarta wyprawa Na czwartą i ostatnią podróż zdecydował się Kolumb, gdy dowiedział się o tym, że Vasco da Gama odkrył morski szlak prowadzący do Indii. W maju 1502 roku wyruszył w podobnym kierunku co za każdym poprzednim razem. Omijając odkryte już wyspy dotarł do półwyspu Jukantan i obrał kurs na południe. Po drodze podróżnicy zachwycali się pięknem architektury i poziomem rozwoju mieszkańców Ameryki Środkowej. Tuż przed przybyciem do Veragui, w pobliżu Hondurasu, huragan uszkodził statki a dowódca wyprawy ciężko zachorował. Sytuacja wydawała się beznadziejna. Indianie próbowali przegonić najeźdźców, kończyły się zapasy a statki były uszkodzone i uniemożliwiały dalszą podróż (ostatecznie stracił je najprawdopodobniej na Jamajce). Kolumb był wtedy zdany na łaskę gubernatora Ovando do którego dostał się przy pomocy Mendeza, towarzysza podróży. Po ciężkiej wyprawie, pełnej chorób i problemów, powrócił w 1504 roku do Hiszpanii. Ostatecznie żadna z jego wypraw nie przyniosła mu większych korzyści. Targany poczuciem niesprawiedliwości zmarł samotnie dwa lata po powrocie w mieście Valladolid. Tam też został pochowany, aczkolwiek jego zwłoki przeniesiono później do Sevilli, następnie na San Domingo, potem do Havany i w końcu wróciły do Sevilli. Krzysztof Kolumb - wielki odkrywca Krzysztof Kolumb był bez wątpienia postacią wybitną ale jednocześnie kontrowersyjną. Z jednej strony wielki odkrywca i na wieki zbudował pozycję Hiszpanii, z drugiej zaś chciwość uczyniła go osobą brutalną i okrutną. Tubylców więził i traktował jak niewolników, a w osadach rządził żelazną ręką posługując się polityką tyranii, był również oskarżony o ludobójstwo. Kolumb został zapamiętany jako postać czarno-biała. Jedno jest pewne - dokonał rzeczy wielkich na polu odkryć geograficznych i stał się legendą, na której miano pracował latami. Czy Krzysztof Kolumb był Polakiem? Amarykański historyk Manuel Rosa przeprowadził wieloletnie badania na temat życia Krzysztofa Kolumba i jego pochodzenia. Według niego król Polski Władysław III nie zginął w bitwie z Turkami pod Warną w 1444 roku. Uważa on, że przeżył i znany jako Henryk z Niemiec osiadł na Maderze. Tamże poślubił szlachciankę i miał z nią syna, którym właśnie był Krzysztof Kolumb. Historyk przestudiował dostępne kroniki oraz dokumenty i doszedł do wniosku, że odkrywca Ameryki nie był Genueńczykiem jak najczęściej określa się pochodzenie Kolumba tylko synem polskiego króla. Rosa przedstawił prośbę o porównanie DNA wielkiego odkrywcy z ojcem Warneńczyka Władysława Jagiełły. Sprawa odbiła się szerokim echem na świecie w roku wydania książki Rosy "Kolumb. Historia nieznana" w 2010. Jak dotąd nie poinformowano opinii publicznej czy wykonano badania DNA i czy wyniki potwierdzają polskie pochodzenia Krzysztofa Kolumba. Jest to jak na razie tylko hipoteza. Home Książki Tagi książek Książki z tagiem "wielkie odkrycia geograficzne" Patronaty książki z kategorii Beletrystyka wszystkie fantasy, science fiction horror klasyka kryminał, sensacja, thriller literatura młodzieżowa literatura obyczajowa, romans literatura piękna powieść historyczna powieść przygodowa Literatura faktu wszystkie biografia, autobiografia, pamiętnik reportaż literatura podróżnicza publicystyka literacka, eseje Literatura popularnonaukowa wszystkie astronomia, astrofizyka biznes, finanse encyklopedie, słowniki filozofia, etyka flora i fauna historia informatyka, matematyka językoznawstwo, nauka o literaturze nauki przyrodnicze (fizyka, chemia, biologia, itd.) nauki społeczne (psychologia, socjologia, itd.) popularnonaukowa poradniki dla rodziców technika zdrowie, medycyna Literatura dziecięca wszystkie bajki baśnie, legendy, podania historie biblijne interaktywne, obrazkowe, edukacyjne literatura dziecięca opowiadania, powieści dla dzieci opowieści dla młodszych dzieci popularnonaukowa dziecięca pozostałe wierszyki, piosenki Komiksy wszystkie komiksy Poezja, dramat, satyra wszystkie poezja satyra utwór dramatyczny (dramat, komedia, tragedia) Pozostałe wszystkie ezoteryka, senniki, horoskopy poradniki albumy czasopisma film, kino, telewizja hobby inne kulinaria, przepisy kulinarne militaria, wojskowość motoryzacja muzyka religia rękodzieło rozrywka sport sztuka teatr turystyka, mapy, atlasy Tagi Najpopularniejsze: Najpopularniejsze: wielkie odkrycia... romans miłość historia manga literatura polska fantasy filozofia uczucia ii wojna światowa religia psychologia dramat opowiadania poezja fantastyka komiks powieść wspomnienia biografia kryminał wojna sztuka polska podróże rodzina przygoda horror komedia chrześcijaństwo tajemnica Autorzy Najpopularniejsi: Najpopularniejsi: Stephen King Rowling Andrzej Sapkowski Tolkien Harlan Coben Carlos Ruiz Zafón Nicholas Sparks Agatha Christie George Martin Remigiusz Mróz Cassandra Clare Terry Pratchett Colleen Hoover Jo Nesbø Haruki Murakami Cykle Najpopularniejsze: Najpopularniejsze: Harry Potter Wiedźmin Geralt z Rivii Pieśń Lodu i Ognia Saga o Fjällbace Świat Dysku Dary Anioła Zmierzch Saga o Ludziach Lodu Jeżycjada Herkules Poirot Joanna Chyłka Millennium Harry Hole Igrzyska śmierci Robert Langdon Wydawnictwa Najpopularniejsze: Najpopularniejsze: Wydawnictwo Naukowe PWN Egmont Polska Państwowy Instytut Wydawniczy Prószyński i S-ka Amber Czytelnik Nasza Księgarnia Wydawnictwo Literackie Helion Harlequin Warto przeczytać Sortuj: Czytelnicy: 110 Opinie: 2 Czytelnicy: 209 Opinie: 8 Wielkie odkrycia geograficzne Wielkie odkrycia geograficzne Odkrywcy geograficzni: - Marco Polo (1254-1324) - Krzysztof Kolumb (1451-1506) - Ferdynand Magellan (1480-1520) - Casco da Gama (1460-1524) - Sir Francis Drake (1540-1596) - James Cook (1728-1779) Rozmiar planszy po rozwinięciu: 70 cm x 100 cm. Oprawa : 2 cienkie metalowe listwy - górna z zawieszką. Druk wielobarwny - standard - dla wydawnictw wielkoformatowych. Nowoczesna kolorystyka. Pokrycie - folia wzmacniająca błysk, łatwa do utrzymania w czystości, opóźniają proces płowienia kolorów a co najważniejsze można po niej pisać flamastrami wodno zmywalnymi nanosząc dodatkowe napisy lub inne akcenty dydaktyczne UWAGA Świadczymy usługi napraw i opraw map oraz plansz dydaktycznych dowolnego formatu. Oferta ma charakter poglądowy, sprzedawane egzemplarze mogą się różnić np. kolorem zatyczek Polecamy: Wielkie odkrycia geograficzne i podboje kolonialne Duo Wielkie odkrycia geograficzne i podboje koloni kod produktu sku: VS232 ean: 5904224092511 Prezentowane dane dotyczą zamówień dostarczanych i sprzedawanych przez . Późne średniowiecze to okres rozkwitu takich potęg handlowych jak Genua i Wenecja. Wraz z rozwojem handlu z krajami śródziemnomorskimi w XIII i XIV wieku następowała również wymiana kulturowa z krajami bliskiego wschodu. Główne szlaki handlowe drogą wodną prowadzą do Aleksandrii i Trypolisu, do Bizancjum i portów Morza Czarnego. Dzięki istnieniu traktów handlowych takich jak jedwabny szlak przez rynki bizantyńskie, syryjskie i egipskie sprowadzano cenne surowce z Dalekiego Wschodu. Najważniejszymi z nich były tkaniny: jedwab i bawełna, surowce szlachetne - złoto i srebro, a także przyprawy korzenne tj. imbir, gałka muszkatołowa, cynamon i pieprz. Rzadka sieć dróg handlowych oraz stosowanie powozów dwukołowych powodowała że transport lądowy był dużo kosztowniejszy niż wodny. Kraje nadmorskie wysyłały swoje statki coraz dalej i dalej. Wielkie odkrycia geograficzne były tylko kwestią czasu... Tło historyczne i przyczyny wielkich odkryć geograficznych Rozwój kulturowy początków renesansu pozwolił na otwarcie się myśli średniowiecznej na dzieła starożytnych greckich myślicieli, którzy już w V w. erą udowadniali, że Ziemia jest kulą. Niestety na czas średniowiecza zostały zapomniane dzieła takich sław starożytności jak Ptolomeusz i dopiero późniejsze arabskie tłumaczenia twórców greckich trafiły na podatny grunt myślicieli epoki renesansu podsycając ideę wśród żeglarzy gdzie wielkie odkrycia geograficzne były ich wynikiem. Na średniowiecznych mapach przedstawiano tylko fragmentarycznie trzy znane kontynenty: Europę, Afrykę i Azję. Suche tereny Afryki północnej skutecznie ograniczały dalsze poznanie tego kontynentu. Natomiast panowanie Arabów i Mongołów na terenach azjatyckich skutecznie odcięły kontakty europejczyków z krajami dalekiego wschodu, a szczególnie Indii, z których pochodziła większość towarów jedwabnego szlaku. Jednak dzięki takim kupcom i podróżnikom jak Marco Polo i jego relacji z wieloletniej wyprawy do Indii w postaci dzieła „Opisanie świata” kultura europejska dowiedział się o istnieniu innych krajów jak np. Chiny i rozbudziła w europejczykach wyobraźnię i chęć odkrywania nieznanych lądów. W Europie od wieków krążyły legendy o znajdującym się gdzieś w Azji lub Afryce chrześcijańskim państwie księdza Jana, które mogłoby stać się sojusznikiem w walce z muzułmanami. Rozwój technik żeglarskich Dzięki rozwijającej się wiedzy o żeglowaniu i opracowaniu nowej konstrukcji statków - kawareli w XV wieku - możliwe było dokładniejsze nawigowanie po oceanach. Do żagla prostokątnego służącego do płynięcia z wiatrem dodatkowo używano trójkątnych żagli łacińskich (zapożyczonych od żeglarzy arabskich), umożliwiających płynięcie w kierunku skośnym do kierunku wiatru na otwartym morzu oraz coraz powszechniej stosowano istniejącą już busolę, astrolabium, kwadrant i log. Wprowadzenie nowych przyrządów nawigacyjnych takich jak krzyż św. Jakuba (od początku XVI w.), a w późniejszych czasach sekstantu (w 1731r.) ułatwiło żeglowanie po oceanach. Zamieszkiwanie przez Portugalczyków i Hiszpanów na granicach świata śródziemnomorskiego i atlantyckiego sprzyjało korzystaniu z doświadczeń żeglarzy zarówno z basenu Morza Śródziemnego, jak i z północy. Dawało to im większe szanse na nowe odkrycia geograficzne. Początek epoki odkryć Pierwszymi żeglarzami, którzy popłynęli nieco dalej na zachód od brzegów Afryki, byli Genueńczycy i dotarli do Wysp Kanaryjskich. Począwszy od 1402 r. rozpoczął się podbój archipelagu, prowadzony przez rycerzy francuskich i kastylijskich, i trwał on aż po 1496 r. W 1415 r. prawie dwadzieścia tysięcy żołnierzy portugalskich dowodzonych przez króla Jana I zdobyło położoną naprzeciw Gibraltaru Ceutę. Celem Portugalczyków było kontynuowanie świętej wojny z Arabami i dominacja nad coraz to większymi obszarami wpływów. Odkrycia portugalczyków w Afryce Od początku XV w. działalność Henryka Żeglarza, patrona rozwoju floty portugalskiej i wczesnych wielkich odkryć geograficznych, pełnokrwistego krzyżowca i organizatora wypraw, umożliwiła żeglarzom odkrywanie kolejnych zachodnich wysp jak i wschodnich wybrzeży Afryki coraz dalej na południe. Henryk brał czynny udział w założeniu uniwersytetu w Lizbonie oraz szkoły kartografii i astronomii w Sagres (uważana za pierwszą akademię morską na świecie). Gromadzono tam i kopiowano mapy żeglarskie oraz udoskonalano instrumenty nawigacyjne. Kapitanom statków przykazał prowadzenie dokładnych ksiąg pokładowych z wszelkimi szczegółami dotyczącymi ich podróży, a w zamian za to udzielał im wsparcia finansowego i naukowego. W 1420 r. Portugalczycy odkryli Maderę, a niedługo później archipelag Azorów. Madera zaraz po zasiedleniu zaczęła dostarczać Portugalii ogromne ilości drewna wykorzystywane do budowy coraz to większej floty. Kolejnym surowcem bardzo cenionym z Madery była trzcina cukrowa. Produkcja cukru na wyspie przynosiła ogromne korzyści finansowe, a w samym 1472 r. wyprodukowano go już 180 ton. Wiele lat trwało zanim żeglarze portugalscy znaleźli sposób by opłynąć przylądek Bajador, w okolicach którego wiatry zmieniają gwałtownie kierunek na południowy zachód wynosząc statki na środek Atlantyku. Portugalczycy zaryzykowali i opracowali manewr znany jako volta do mar (opłynięcie morza) polegający na poddaniu się wiatrom i prądom morskim na zachód, aby później wykonać zwrot z wykorzystaniem wiatrów przeciwnych prowadzących we właściwym kierunku. Struktura społeczna państw iberyjskich wypełniała w dziesiątej części szlachta co stanowiło pozostałość po średniowiecznych wojnach pomiędzy chrześcijanami a muzułmanami. Dodatkowo panująca w połowie XIV w. dżuma zdziesiątkowała najuboższą warstwę społeczną i spowodowała spadek wysokości czynszów płaconych na rzecz szlachty. W 1444 roku Portugalczycy dotarli do Zielonego Przylądka u zachodniego krańca Sahary. Od tamtej pory w dużych ilościach zwozili złoto i niewolników do kraju. Rozpaliło to chęć zysków i bogactwa w umysłach wielu licznych rodów szlacheckich. Dlatego też nie brakowało chętnych do finansowania wypraw, które dały światu wielkie odkrycia geograficzne, a sponsorom znaczne zyski. Upadek Konstantynopola W XV wieku na terenach dzisiejszej Turcji coraz bardziej swoje wpływy powiększało Imperium Osmańskie podbijając Konstantynopol w 1453r. Ograniczyło to w znacznym stopniu przypływ towarów z dalekiego wschodu. Rosnący popyt na przyprawy korzenne, tkaniny, surowce szlachetne oraz wszelkiego rodzaju pachnidła i balsamy powodował znaczny wzrost ich cen. Należało znaleźć inne szlaki handlowe pomijając kosztownych pośredników. Rekonkwista Hiszpańska W 1469r. doszło do porozumienia pomiędzy największymi królestwami Półwyspu Iberyjskiego: Kastylii i Aragonii. Rekonkwista hiszpańska przeciwko Arabom trwała do 1492r. do upadku Granady. Cztery lata później dzięki wsparciu ze strony rycerstwa francuskiego Hiszpanie opanowali Wyspy Kanaryjskie zyskując dobrą bazę przeładunkową i wypadową dla wypraw oceanicznych. Zakończenie rekonkwisty dla znacznej części szlachty oznaczał utratę statusu społecznego, gdyż zyski z uprawy roli kosztownej ze względu na klimat były nieporównywalnie mniejsze niż dochody wojenne. Dopiero inwestycje w wyprawy zamorskie, pozwoliły szlachcie utrzymać status społeczny i życie na wysokim poziomie. Kolejnym powodem dla którego organizowano wyprawy to poszerzenie wpływów kościoła katolickiego na świecie, gdyż wyzwolenie Półwyspu Iberyjskiego spod władzy Arabów nie oznaczało końca walki z islamem. Dlatego też rycerstwo chętnie brało udział w ekspedycjach szukając nowych możliwości utrzymania. Opłynięcie Afryki przez portugalczyków Z informacji przekazywanych przez kupców i podróżników jedwabnego szlaku można było wywnioskować, że po wschodniej stronie Afryki istnieje wielka woda a więc i możliwy do odkrycia szlak do Indii. W roku 1488 kierujący kolejną dalekomorską wyprawą portugalską Bartolomeu Dias opływa południowe wybrzeże Afryki. Jednak bunt załogi uniemożliwia mu kontynuację podróży po wodach Oceanu Indyjskiego. W drodze powrotnej odkrywa najdalej wysunięty na południe kraniec kontynentu afrykańskiego – Przylądek Dobrej Nadziei. Odkrycie Ameryki przez Kolumba Zgodnie z teorią o kulistości Ziemi włoski żeglarz Krzysztof Kolumb po wnikliwym studiowaniu map i dzieł ze zbiorów Henryka Żeglarza do których miał dostęp poprzez korzystne małżeństwo uznał, że droga do Indii nie jest aż tak długa jakby się mogło wydawać i od lat rozwijał koncepcję dotarcia do Indii drogą na zachód. Jego starania o pozyskanie środków na wyprawę u króla portugalskiego Jana II zostały odrzucone, gdyż rada geografów i kartografów uznała iż taka koncepcja dotarcia do Indii jest mało prawdopodobna. Poza tym Portugalczycy rozwijali swoje projekty dotarcia do Indii opływając Afrykę z wielkim sukcesem odkrycia Przylądka Dobrej Nadziei. Uparty Kolumb swoje starania przeniósł na dwór królowej Hiszpanii Izabeli Katolickiej. Na pozytywną odpowiedź czekał do zakończenia rekonkwisty w 1492 roku. Zwerbowanie załogi nie było wcale prostą sprawą. Ci którzy długo pływali po wodach znali problemy życia na statku (sztormy, szkorbut). Do wypraw zgłaszali się raczej lokalni rzezimieszkowie i ludzie bez pracy, dla których wyprawa była życiowym ratunkiem. Z takich gównie żeglarzy składała się 120 osobowa załoga, którą kilka miesięcy później Krzysztof Kolumb zabrał na trzech statkach w kierunku zachodnim. Odkrycie Ameryki dało mu tytuł Admirała i zarządcy nowo odkrytych ziem. Kolumb był przekonany, że dotarł do Indii. Z Nowego Lądu do Hiszpanii płynęły statki ze złotem i tytoniem. Jednak odkryte wyspy (San Salwador, Haiti, Kuba i Jamajka) jak się później okazało nie były tak zasobne w złoto. Działania Kolumba przyczyniły się do upadku lokalnych społeczności, a niegospodarność i złe zarządzanie było powodem uwięzienia go podczas trzeciej wyprawy w 1498 roku. Wyposażenie statków do drugiej i trzeciej wyprawy Kolumba miał przygotować stacjonujący w Sewilli włoski kupiec Amerigo Vespucci. W latach 1497-1504 odbył cztery wyprawy badawcze jako przyrodnik i kartograf. Dwie pierwsze w służbie króla Hiszpanii, a kolejne w służbie króla Portugalii. Jego przejmujące opisy nowo poznanego kontynentu wydane na starym kontynencie pozwoliły mu zyskać popularność większą od samego Kolumba. To on jako pierwszy uznał, że odkryte lądy są nowym kontynentem i dlatego też nazwano Ameryką od jego imienia. Vespucci zbadał wybrzeże Wenezueli, dotarł do ujścia Amazonki i La Platy oraz do wybrzeży Patagonii i Georgii Południowej. Podział wpływów po wielkich odkryciach Odkrycia Kolumba i innych żeglarzy pod flagą Królestwa Hiszpanii i Portugalii groziły wybuchem konfliktu między królestwami iberyjskimi o panowanie nad zamorskimi obszarami wpływów. Aby tego uniknąć, w 1494r. zawarto traktat w Tordesillas, na mocy którego określono strefy wpływów obu państw: ich granicę wyznaczał południk biegnący w odległości 1200 mil morskich na zachód od Wysp Zielonego Przylądka. Nowo odkryte obszary geograficzne położone na zachód od południka należały odtąd do korony hiszpańskiej, leżące zaś na wschód były własnością portugalską. Odkryta przez przypadek w 1500r. Brazylia przez pędzonego niesprzyjającymi wiatrami Pedro Cabrala, leżąca na wschód od linii podziału przypadła w udziale Portugalii. Wyprawa Vasco da Gamy do Indii W 1497 Portugalia organizuje kolejną śmiałą wyprawę w kierunku Indii. Dowództwo powierza Vasco da Gamie, który po długiej podróży dociera w 1498 roku do miasta Kalikat - nadmorskiego ośrodka handlu w Indiach. Jak się przekonują później portugalczycy utrzymanie nowego punktu handlowego nie jest taką prostą sprawą, gdzie morze opanowane jest przez arabów. Dlatego też organizują kolejne wyprawy mające na celu eliminację jakiejkolwiek konkurencji i ewentualnych zagrożeń na nowych szlakach handlowych. To dzięki zwrotniejszym karawelom uzbrojonym w artylerię Portugalczycy na początku XVI w. opanowali kluczowe porty na trasie z Morza Czerwonego na Ocean Indyjski: Alfonso de Albuquerque (konkwistador portugalski) podbił wyspę Cejlon w 1506r., Ormuz w Zatoce Perskiej w 1507r., Goa w Indiach w 1510r., a dalej na wschód Malakkę na Półwyspie Malajskim w 1511r., skąd europejscy żeglarze dotarli do Chin w 1516r. i Japonii w 1542r. W 1517r. Turcy podbijają Egipt i jednecześnie starają się o panowanie nad oceanem Indyjskim. Osmańska flota pojawiła się tych wodach w 1538r. ale była to tylko demonstracja siły, a nie otwarta wojna o wpływy. W połowie XVI w. okręty portugalskie pokonały flotę tureckich galer jednocześnie udowadniając kto panuje nad wschodnimi wodami. Do portugalii przypływały statki wyładowane przyprawami, roślinami, szlachetnymi metalami, porcelaną, perfumami i rzadkimi gatunkami drewna. Korona portugalska kontrolowała handel pobierając od 25 do 50% zysków z importowanych towarów. Państwo portugalskie na pieprz, imbir czy drewno wprowadziło europejski monopol i ich zakup możliwy był tylko za pośrednictwem Domu Indii w Lizbonie. Szlachta i bogate rody chętnie inwestowały w wyprawy handlowe, pomimo iż przesądy średniowieczne zakazywały im prowadzenia działalności handlowej. Wyprawa Ferdynanda Magellana dookoła Ziemi Ferdynand Magellan, portugalski żeglarz w służbie korony Hiszpanii, żył w przeświadczeniu, że do Wysp Korzennych można dotrzeć nie tylko płynąc na wschód, ale też w przeciwną stronę. Był zdeterminowany, żeby tego dokonać niezależnie czy dla ojczystej Portugalii czy pod inną banderą. W 1517 roku, gdy miał 37 lat dostał pozwolenie na audiencję u króla Hiszpanii, Karola I (cesarz Karol V). Młody władca po wysłuchaniu planu został oczarowany perspektywą możliwości handlu przyprawami bez angażowania się w konflikt z Portugalią. Przeznaczył więc znaczne fundusze na realizację planu Magellana, który wyruszył na wyprawę 10 sierpnia 1519r. dowodząc flotą złożoną z pięciu statków: "Victoria", "San Antonio", "Concepcion", "Santiago" i flagowym "Trynidad". Podczas swojej podróży Magellan odkrywa Cieśninę Magellana, wyspy Mariańskie oraz Filipiny. Niestety on sam ginie w wyniku lekkomyślnego ataku na wyspie Mactan. Do Hiszpanii wraca tylko dowodzący Viktorią Juan Sebastián Elcano wraz z kilkunastoma wycieńczonymi marynarzami. Sam Magellan nie zdołał wprawdzie opłynąć całego globu, miał jednak inne bardzo znaczące zasługi. Za sprawą jego wyprawy odkryto cieśninę łączącą Atlantyk z Pacyfikiem i dostrzeżono dwie galaktyki, które nazwano na cześć Magellana Wielkim i Małym Obłokiem Magellana. Miał też duży wpływ na strefy czasowe, odkrył bowiem, że zależnie od kierunku poruszania się traci lub zyskuje się jeden dzień (Międzynarodowa Linia Zmiany Daty) i co najważniejsze potwierdził fakt, że Ziemia jest okrągła. Wyprawy Anglików i Francuzów Włoski żeglarz Giovanni Caboto znany również jako John Cabot pływający pod angielską flagą dla króla Henryka VII został wysłany na wyprawę mającą na celu odkrycie drogi morskiej do Azji. W czasie swej wyprawy w 1497r. wybrał kierunek Północno Wschodni i dopłynął do brzegów Ameryki Północnej odkrywając Nową Funlandię i Labrador. Jego wyprawa dała wytyczne dla kolejnych wypraw Angielskich, a odkrycia dała podstawy królowi Anglii do kolonizacji odkrytych terenów. W 1534r. Jacques Cartier utalentowany francuski żeglarz wyruszył na wyprawę, która miała na celu dotarcie do Azji i odkrycie złota oraz innych cennych kruszców. Przepłynięcie oceanu zajęło Cartierowi 20 dni. Po tym czasie dotarł do Nowej Funlandii, Zatoki św. Wawrzyńca, Wyspy Magdaleny i do Wyspy św. Edwarda. Nawiązuje pierwsze relacje z indianami sądząc, że dotarł do Chin. Po dwóch kolejnych wyprawach Cartier użył nazwy Kanada określając nowo odkryte tereny, do których prawo rościła sobie Francja. Skutki wielkich odkryć geograficznych Traktat pomiędzy dwoma imperiami kolonialnymi Hiszpanii i Portugalii podpisany w Saragossie w 1529r. mówił o podziale świata na dwie strefy wpływów. Napływ złota i towarów egzotycznych spowodował gwałtowny rozwój gospodarczy w krajach kolonialnych. Dlatego też do tego wyścigu dołączyły Anglia, Francja oraz Holendrzy. Dzięki wyprawom europejczycy poznają nowe rośliny tj. kawę, herbatę, ziemniaki, tytoń, kakao, kukurydzę czy pomidory, w związku z czym zmieniły się nawyki żywieniowe ludności. Niestety nowo odkryte cywilizacje indian: Azteków, Majów i Inków upadły pod wpływem działań konkwistadorów oraz wzrósł handel niewolnikami. Pozstępowała chrystianizacja nowych terenów i wymiana kulturowa. Jednym słowem korzyści były jednostronne dla odkrywców, a nie dla cywilizacji odkrywanych. á â ă ä ç č ď đ é ë ě í î ľ ĺ ň ô ő ö ŕ ř ş š ţ ť ů ú ű ü ý ž ® € ß Á Â Ă Ä Ç Č Ď Đ É Ë Ě Í Î Ľ Ĺ Ň Ô Ő Ö Ŕ Ř Ş Š Ţ Ť Ů Ú Ű Ü Ý Ž © § µ This item is available in 4 branches. Expand the list to see details. This item is available in one branch. Expand information to see details. Filia Przy Moście No availability information: sygn. MF 902/904 This item is available in 2 branches. Expand the list to see details. Wypożyczalnia Główna Dorośli All copies are currently unavailable Wypożyczalnia Błociszewo No availability information: sygn. 91 This item is available in 3 branches. Expand the list to see details. Wypożyczalnia Główna dla Młodzieży There are copies available to loan: sygn. Od 93/99 III (1 egz.) Czytelnia główna All copies are currently unavailable Wypożyczalnia Pysząca There are copies available to loan: sygn. 93/99 (1 egz.) This item is available in one branch. Expand information to see details. Wypożyczalnia Główna dla Dzieci There are copies available to loan: sygn. M KP (1 egz.) This item is available in one branch. Expand information to see details. Wypożyczalnia Główna dla Młodzieży There are copies available to loan: sygn. Od 93/99 III (1 egz.) This item is available in 2 branches. Expand the list to see details. Filia Przy Moście All copies are currently unavailable Wypożyczalnia Wyrzeka All copies are currently unavailable This item is available in one branch. Expand information to see details. Wypożyczalnia Główna Dorośli No availability information: sygn. W 57 This item is available in one branch. Expand information to see details. Czytelnia główna No availability information: sygn. C 91 This item is available in one branch. Expand information to see details. Wypożyczalnia Główna dla Dzieci There are copies available to loan: sygn. 91 II (1 egz.) This item is available in one branch. Expand information to see details. Wypożyczalnia Główna dla Dzieci No availability information: sygn. M OD KP This item is available in one branch. Expand information to see details. Wypożyczalnia Główna dla Młodzieży There are copies available to loan: sygn. OD 00 (1 egz.) This item is available in one branch. Expand information to see details. Wypożyczalnia Główna Dorośli There are copies available to loan: sygn. M 52 (1 egz.)

wielkie odkrycia geograficzne dla dzieci